Strona główna » Ai e-book o sztucznej inteligencji » Czy ChatGPT rzeczywiście stanowi zagrożenie dla Google?

Czy ChatGPT rzeczywiście stanowi zagrożenie dla Google?

by kapdes
wszukiwarka-google-vs-chatgpt

ChatGPT stał się już viralem, a wielu twierdzi, że ten wyrafinowany chatbot może wyprzeć Google. Ale jak dobrze naprawdę sprawdza się jako wyszukiwarka?

Biegłość i łatwość ChatGPT w odpowiadaniu na wszelkiego rodzaju pytania skłoniła wielu do stwierdzenia, że może stanowić poważne zagrożenie dla Google.

Podczas gdy inne publikacje i komentatorzy zajęli łagodniejsze stanowisko, kilka zaproponowało, że może nadal „zjeść” trochę udziału Google w wyszukiwaniu: Alex Kantrowitz, założyciel Big Technology, powiedział What Next: TBD podcast, „To nie zastąpi wyszukiwania. Ale nawet jeśli zabierze 5% udziału w rynku Google, to jest to ogromna liczba.” Seeking Alpha, komentując możliwy wpływ na perspektywy giełdowe Google, spekulował, że „Ta technologia może zastąpić różne scenariusze użytkownika, które wcześniej zaczynały się od pola wyszukiwania Google.”

Idea wyszukiwania przyjmującego bardziej konwersacyjny format była omawiana od lat, przy czym wielu wierzyło, że pojawienie się inteligentnych głośników (i ich asystentów), takich jak Amazon Echo i Google Dot, Alexa, zwiastowałoby rewolucję w konwersacyjnym wyszukiwaniu głosowym. To jeszcze nie nastąpiło, ale czy ChatGPT może być innowacją, która to wszystko zmieni? Przyjrzyjmy się, jak ChatGPT mierzy się jako substytut wyszukiwania, jakie są mocne i słabe strony „konwersacyjnego” wyszukiwania i co to może oznaczać dla sposobu wyszukiwania w przyszłości.

Czy ChatGPT tworzy skuteczną wyszukiwarkę?

Jak dotąd, wersja ChatGPT, która została udostępniona publicznie, to wciąż demo, a więc wciąż istnieje potencjał, aby ją ulepszyć i aby jej słabości zostały usunięte w przyszłych wersjach. W obecnej formie, jednak, jak dobrze ChatGPT służy jako wyszukiwarka?

ChatGPT zademonstrował zdolność do efektywnego odpowiadania na szereg zapytań opartych na faktach, takich jak „Kto jest właścicielem Google?” i „Kto uciekł z Alcatraz?”. Jeden z użytkowników zapytał ChatGPT o „Co to jest ulga podatkowa dla dzieci?” (bez określenia, w którym kraju, chociaż ChatGPT wydaje się zakładać Stany Zjednoczone), i zauważył, że UX ChatGPT był lepszy niż Google, ponieważ dał bezpośrednią odpowiedź bez „klikania lub przewijania linków” i dostarczył odpowiedzi uzupełniające i definicje; jednak dostarczona odpowiedź ChatGPT była przestarzała, ponieważ jej dane szkoleniowe nie obejmują wydarzeń po 2021 roku.

Jest to jedno oczywiste ograniczenie ChatGPT jako „wyszukiwarki”, chyba że istnieje sposób, aby jego model szkoleniowy był aktualizowany w czasie rzeczywistym lub w wystarczająco częstych odstępach czasu, aby zawsze można było liczyć na zaoferowanie w miarę aktualnych informacji. Podobnie chatbot nie ma dostępu do Internetu, dlatego w odpowiedzi na niektóre zapytania zaznaczy, że nie może uzyskać dostępu do informacji, które nie są częścią jego danych treningowych, dodając: „Ważne jest, aby użytkownicy moich usług mieli to na uwadze i zweryfikowali wszelkie informacje, które dostarczam z wiarygodnymi źródłami zewnętrznymi przed ich wykorzystaniem.”

Jest to oczywiście poważne ograniczenie od razu, ponieważ zasadniczo trzeba by użyć wyszukiwarki, aby zweryfikować informacje z ChatGPT, co nie czyni go szczególnie dobrym substytutem. Jednak to teoretycznie może być rozwiązany, jeśli bot miał dostęp do Internetu (lub, jak wspomniano, jakoś aktualizowane w czasie prawie rzeczywistym).

Wzmianka o źródłach nawiązuje do innej głównej słabości ChatGPT: nigdy nie podaje źródła dla swoich odpowiedzi (prawdopodobnie dlatego, że są one syntetyzowane z mieszanki różnych informacji), co czyni je trudnymi do zweryfikowania. Pisząc dla Fortune, Steve Mollman zauważył, że „[ChatGPT] czasami się myli, a jednocześnie jest całkowicie pewny swojej odpowiedzi. Ale tak długo, jak jesteś tego świadomy, ChatGPT może być użytecznym narzędziem – tak jak Wikipedia może być użyteczna, o ile bierzesz jej wpisy z ziarnem soli”. Jednak kluczowa różnica między ChatGPT a Wikipedią polega na tym, że Wikipedia podaje źródła (lub w przeciwnym razie sygnalizuje brak źródeł za pomocą „[citation needed]”), dzięki czemu czytelnicy mogą zidentyfikować, skąd pochodzą informacje i samodzielnie sprawdzić ich pochodzenie.

chat-gpt-vs-google

Kiedy ChatGPT  może być niezwykle pomocny

Zdolny do przetwarzania pytań, które są sformułowane w sposób, w jaki człowiek by je sformułował i odpowiedzieć w rodzaju, dostarczając konwersacyjnych, ale wyczerpujących odpowiedzi i formatując informacje w przystępny sposób, używając punktów lub instrukcji krok po kroku. W razie potrzeby może nawet dostosować rejestr swoich wyjaśnień, formułując coś w sposób zrozumiały dla sześciolatka, a w następnej chwili w sposób odpowiedni dla eksperta.

Google od lat dąży do osiągnięcia efektu „jednej, wyczerpującej odpowiedzi podanej bezpośrednio na stronie wyszukiwania”: taki jest cel Featured Snippets (lub dla niektórych wyszukiwań – Panelu Wiedzy), a Featured Snippets nawet priorytetowo traktuje treści, które są ułożone w przystępnym formacie, jak wypunktowana lub ponumerowana lista. Funkcja „Ludzie też pytają” również oferuje namiastkę pytań uzupełniających na dany temat. Jednak Google jest ograniczony do pobierania tekstu bezpośrednio ze stron, które indeksuje, w przeciwieństwie do ChatGPT, który może wchłonąć informacje, a następnie przedstawić je użytkownikowi w najbardziej intuicyjny sposób.

Najszybszy ssak morski?

W tym sensie łatwo zrozumieć, dlaczego ChatGPT jest zapowiadany jako potencjalny zabójca Google. Jednak braki ChatGPT w sferze dostarczania informacji są obecnie na tyle znaczące, że niweczą jego potencjalną przydatność w tym zakresie. Może się mylić co do niektórych podstawowych rzeczy, takich jak rozwiązania równań i najszybszy ssak morski: błędy, które można zidentyfikować tylko wtedy, gdy pytający już zna prawidłową odpowiedź. (Łatwo zauważyć, że sokół wędrowny nie jest ssakiem morskim, ale gdyby ChatGPT odpowiedział rodzajem ssaka morskiego innego niż delfin pospolity – co jest poprawną odpowiedzią na pytanie – pytający mógłby nie wiedzieć, aby to zakwestionować). Weryfikacja tych informacji wymaga dostępu do poprawnego źródła informacji, co pokonuje cel użycia ChatGPT.

Ale zakładając, że te niedociągnięcia mogą być rozwiązane, tak aby albo dokładność ChatGPT mogła być zagwarantowana lub pochodziła z wbudowanym mechanizmem sprawdzania faktów, czy ChatGPT byłby wtedy w stanie wyprzeć Google? Jakie są zalety wyszukiwania w formacie konwersacyjnym – i czy są jakieś wady?

Mocne i słabe strony

Wiele osób pamięta Ask Jeeves, wyszukiwarkę z 1996 r., która zachęcała użytkowników do formułowania swoich zapytań w formie pytania („Gdzie mogę znaleźć przelicznik walut?”) zamiast słów kluczowych („przelicznik walut”).

Innym wczesnym projektem wyszukiwania w języku ojczystym, działającym w sieci od 1993 roku, jest START Natural Language Question Answering System, opracowany przez MIT’s Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory. Choć jego interfejs przypomina wyszukiwarkę, START jest w rzeczywistości bardziej podobny do proto-ChatGPT: jego opis mówi: „W przeciwieństwie do systemów wyszukiwania informacji (np. wyszukiwarek), START ma na celu dostarczenie użytkownikom „jedynie słusznej informacji”, a nie jedynie listy trafień.” Strona About szczegółowo opisuje, dlaczego jest to pomocne: „W ten sposób START zapewnia niewprawnym użytkownikom szybki dostęp do wiedzy, której znalezienie w wielu przypadkach zajęłoby ekspertowi trochę czasu”.

Podczas gdy wyszukiwanie online stało się znacznie bardziej wyrafinowane w ciągu prawie dwóch dekad od czasu, gdy START został po raz pierwszy opracowany, czyniąc mniej prawdopodobnym, że „ekspert” byłby potrzebny do znalezienia odpowiednich informacji, popularność ChatGPT pokazuje, że bycie dostarczonym z „tylko właściwą informacją” nadal ma powszechną atrakcyjność.

Jednakże, bycie w stanie odpowiedzieć na każde możliwe pytanie w każdym możliwym sformułowaniu jest wysoce skomplikowanym zadaniem obliczeniowym, ponieważ wymaga zdolności do zrozumienia, jak różne słowa i części mowy odnoszą się do siebie i łączą się w całość, a następnie zdolności do pobrania właściwej informacji w odpowiedzi na to. Ask Jeeves i START wyprzedzały swoje czasy, ale miały swoje ograniczenia; główne wyszukiwarki, takie jak Bing i Google, nie zaczęły próbować radzić sobie z bardziej złożonymi, wieloczęściowymi zapytaniami aż do wczesnych i średnich lat 2010 (2011 dla Binga i 2015 dla Google).

Dostępność – mówienie do komputerów „ludzkim” językiem

Jak podkreślił START w opisie swojego projektu, wyszukiwanie konwersacyjne jest bardziej dostępne dla „niewprawnego” użytkownika: zamiast zastanawiać się nad tym, jakie słowa kluczowe najprawdopodobniej zwrócą odpowiednie wyniki wyszukiwania, szukający mogą sformułować swoje pytanie w sposób, w jaki zadaliby je człowiekowi, a wyszukiwarka je zrozumie.

Nawet jeśli ogół społeczeństwa ma o wiele większe codzienne obycie z komputerami w 2022 r. niż w 1993 r., kiedy to powstał START, wyszukiwanie online jest nadal umiejętnością, która wymaga czasu, aby się nauczyć, a często wyszukiwanie może wymagać kilku iteracji, aby dopracować je, gdy szukający próbuje różnych fraz, które mogą zwrócić to, czego szuka. W idealnym świecie, „prawdziwy” konwersacyjny interfejs wyszukiwania byłby w stanie poprawnie zinterpretować pytanie, niezależnie od sposobu jego sformułowania, i zwrócić właściwą odpowiedź. Choć nie jest to łatwe zadanie, jak dotąd ChatGPT jest najbliżej osiągnięcia tego celu.

Zapytania wieloczęściowe i pytania uzupełniające

„Kto był prezydentem Polski, kiedy ostatni raz Ekstraklasę wygrał Piast Gliwice?” jest pojedynczym pytaniem, ale zawiera wiele różnych części składowych i większość wyszukiwarek miałaby problemy z rozpoznaniem, że pierwsza połowa (tożsamość prezydenta Polski) jest zależna od drugiej (kiedy Piast Gliwice wygrał Ekstraklasę), potencjalnie zwracając błędne informacje, ponieważ wszystkie zmienne nie zostały wzięte pod uwagę.

Aby mieć pewność uzyskania właściwej odpowiedzi, większość wyszukiwaczy musiałaby podzielić to na dwa zapytania – „Kiedy Piast Gliwice wygrał Ekstraklasę” (lub w prawdziwym formacie słów kluczowych, „Piast Gliwice Ekstraklasa”), a następnie „Kto był prezydentem Polski w 2019 roku?”. Jednak wyszukiwarka, która potrafi parafrazować wyszukiwania, może zrozumieć, jak te kawałki informacji odnoszą się do siebie i wystarczy jedno pytanie, aby uzyskać prawidłową odpowiedź.

W rozmowie możliwe jest również zadawanie pytań uzupełniających bez ponownego przedstawiania kontekstu, ponieważ twój partner rozmowy już rozumie, jaki jest temat.  Jest to również możliwe w przypadku wyszukiwania konwersacyjnego, pozwalającego wyszukiwarkom na bezproblemowe dowiedzenie się więcej na dany temat poprzez zapytania uzupełniające lub zadawanie powiązanych pytań bez konieczności ponownego przedstawiania kontekstu.

Większość wyszukiwarek traktuje każde wyszukiwanie jako oddzielne, niepowiązane ze sobą zapytanie, chociaż Google poprawia swoją zdolność do zachowania kontekstu w wielu kolejnych zapytaniach, takich jak „Kim jest król Anglii?” „Ile ma lat?”, gdy szukający korzysta z wyszukiwania głosowego. ChatGPT wykazał się również zdolnością do zachowania kontekstu w trakcie wielu kolejnych pytań – ma to sens, ponieważ specjalizuje się w interakcjach konwersacyjnych, ale otwiera również nowe możliwości w zakresie wyszukiwania faktów.

Ostateczna odpowiedź

Wielu użytkowników ChatGPT wspomina o doświadczeniu otrzymania pojedynczej, ostatecznej odpowiedzi na ich zapytanie jako lepszej od poszukiwania informacji w wielu możliwych wynikach Google, zwłaszcza gdy niektóre z tych wyników są reklamami.

Udzielenie ostatecznej odpowiedzi na pytanie, które może mieć wiele zmiennych nie jest łatwe, oczywiście, a główne wyszukiwarki nadal nie mogą tego zrobić dla większości zapytań. ChatGPT jest niezwykły w swojej zdolności do syntezy informacji w celu uzyskania jednej odpowiedzi, często przedstawiając wiele stron złożonego problemu.

Istnieją jednak wady wyników wyszukiwania „pojedynczej odpowiedzi”, ponieważ uniemożliwiają one wyszukiwaczom wyciągnięcie własnych wniosków z dostępnych informacji, przedstawiając ChatGPT (lub wyszukiwarce) interpretację tego, co jest „prawdziwe”. Sztuczna inteligencja i algorytmy są niezwykle podatne na uprzedzenia, nawet jeśli są postrzegane jako obiektywne i racjonalne, dlatego istnieje niebezpieczeństwo, że ChatGPT lub podobny program zaprezentuje wadliwą narrację w odpowiedzi na złożone lub wrażliwe pytanie, bez możliwości wyciągnięcia własnych wniosków przez szukającego.

Brak monetyzacji

Jest to znacznie bardziej wada z perspektywy wyszukiwarek (przede wszystkim Google, którego model biznesowy obraca się wokół reklamy) i marketerów wyszukiwania niż użytkowników końcowych, z których wielu bez wątpienia byłoby zachwyconych, gdyby nigdy nie napotkali kolejnej reklamy, ale wyszukiwanie konwersacyjne jest niezwykle trudne do spieniężenia. Jeśli wyszukiwanie przynosi tylko jeden wynik, to posiadanie tego wyniku jest płatne lub sponsorowane byłoby ogromnie szkodliwe dla zaufania użytkowników.

Reklama w wyszukiwarce jest skuteczna tylko wtedy, gdy szukający ma wybór wyników, co daje mu możliwość kliknięcia lub nie kliknięcia na wynik sponsorowany. Gapowicze prawidłowo zidentyfikowali, że podążanie śladami ChatGPT byłoby katastrofą dla modelu biznesowego Google: w najnowszym raporcie zysków dla firmy macierzystej Google Alphabet, wyszukiwanie stanowiło 57% całkowitych przychodów Google (39,5 mld dolarów z 69,1 mld dolarów). Podczas gdy istnieją inne modele przychodów dla wyszukiwarek, takie jak pieniądze, które prywatna wyszukiwarka DuckDuckGo zarabia z partnerstwa afiliacyjnego, reklama w wyszukiwarce jest najbardziej powszechnym źródłem przychodów, więc usunięcie jej stanowiłoby problem rentowności dla wielu wyszukiwarek.

Ale wiemy, że Google pracuje…

Pracuje nad odpowiedzą na ChatGPT… Jak tylko zbierzemyy więcej informacji, przedstawimy je tutaj, dlatego śledź nasze poczynania 🙂

Pozostałe artykuły